بارداری خارج از رحم چیست؟

در بارداری، از زمان تخمک گذاری تا زایمان به صورت طبیعی یا سزارین، کودک باید مراحل مشخصی را در بدن زن طی کند. یکی از این مراحل عبور تخمک بارور شده از لوله های فالوپ به سمت رحم است (لانه گزینی). در مواردی که بارداری خارج از رحمی رخ می دهد، سلول تخم به جای رحم به لوله فالوپ، حفره شکمی یا گردن رحم می چسبد. اگر چه که تست بارداری حاملگی را نشان می دهد اما تخمک بارورشده در جایی غیر از رحم نمی تواند رشد کند. صحبت های دکتر حبیبه احمدی – جراح و متخصص زنان، زایمان را در این باره ملاحظه می کنید.

حاملگی خارج از رحم چیست؟

حاملگی خارج از رحم

طبق تحقیقات سازمان پزشکان خانواده آمریکا بارداری خارج از رحمی، یک بار در هر ۵۰ بارداری اتفاق می‌افتد. بارداری خارج از رحم درمان نشده، می تواند منجر به مشکلات پزشکی شدیدی شود و خطراتی برای بارداری های مجدد بعدی ایجاد کند.

علت بارداری خارج از رحم

علت بارداری خارج از رحمی همیشه واضح نیست. در برخی موارد شرایط زیر به بارداری خارج از رحمی ارتباط داشته اند:

  • التهاب و زخم لوله فالوپ به علت عفونتهای قبلی یا جراحی و بیماری
  • عوامل هورمونی
  • ناهنجاری های ژنتیکی
  • مشکلات پزشکی که باعث تغییر شکل و وضعیت لوله های فالوپ و سیستم باروری زن می شوند.

هر چند به علت تنوع علت­ ها در این موارد بهترین متخصص زنان و زایمان علت های دقیق­ تری می تواند به شما ارائه کند.

تفاوت حاملگی خارج از رحم و حاملگی معمولی

تفاوت حاملگی خارج از رحم و حاملگی طبیعی

چه کسانی در خطر بارداری خارج از رحمی هستند؟

تمام زنانی که از نظر جنسی فعال هستند می توانند در معرض خطرات بارداری خارج از رحمی باشند. نشانه های خطر با موارد زیر افزایش می‌یابند:

  • سن مادر بالای ۳۵ سال باشد
  • سابقه جراحی لگن، شکم یا سقط های متعدد
  • سابقه بیماری های التهابی لگن
  • سابقه داشتن اندومتریوز
  • با وجود IUD  بارداری رخ دهد
  • مادر به وسیله داروهای افزایش باروری باردار شده باشد
  • مصرف دخانیات
  • سابقه بارداری خارج از رحمی
  • سابقه داشتن بیماری های جنسی مثل کلامیدیا
  • مشکلات ساختاری در لوله فالوپ که سبب می شود سلول تخم نتواند به سادگی عبور کند

    نشانه های بارداری خارج از رحمی

    احساس تهوع و درد سینه ها در هر دو نوع بارداری شایع‌اند ولی موارد پایین، بیشتر در بارداری خارج از رحمی شایع  هستند:

    • دردهای ناگهانی در شکم، قفسه سینه، شانه‌ها یا گردن
    • درد شدیدی که فقط یک طرف شکم است
    • لکه بینی خفیف تا شدید
    • سرگیجه و غش
    • فشار مقعدی

    در صورتی که باردار هستید و هر کدام از این نشانه ها را دارید بهتر است با متخصص زنان خود صحبت کنید.

     

    نشانه های حاملگی خارج از رحم

    علامت های بروز حاملگی خارج از رحمی


    شیوه تشخیص بارداری خارج رحمی

    در صورتی که پزشک به بارداری خارج رحمی مادر مشکوک باشد، از طریق دستگاه سونوگرافی داخل رحمی، داخل رحم را می بیند تا جوانه رویان را در رحم مشاهده کند. علاوه بر این پزشک ممکن است از تست خون برای ارزیابی سطح هورمون hCG  استفاده کند. این هورمون در بارداری تولید می شود اما اگر سطح آن کاهش یابد یا در طول چند روز ثابت بماند احتمال وجود بارداری خارج رحمی بالاست. هر چند در برخی موارد به علت خونریزی شدید مادر امکان منتظر ماندن برای انجام این تست و مشخص شدن نتایج قطعی آن نیست. در چنین مواردی به علت احتمال پارگی لوله فالوپ و خونریزی شدید داخلی احتمالا پزشک شما مجبور به جراحی اورژانسی شود.

    درمان بارداری خارج از رحمی

    در این موارد به علت محل نامناسب رویان احتمال رشد آن تا ۹ ماهگی وجود ندارد و در نتیجه برای حفظ سلامت مادر، رویان را از بدن وی خارج می کنند. در این نوع از حاملگی بسته به محلی که رویان قرار گرفته شیوه درمان ممکن است متفاوت باشد.

    دارو­ درمانی

    در برخی موارد، پزشک تشخیص می دهد که برای فرد دارو تجویز کند تا جلوی تقسیمات سلولی سریع رویان و آسیب رساندن آن به لوله فالوپ را بگیرد. طبق مطالعات انجام شده، شایع ترین دارو در این زمینه متوترکسات می باشد.

    بعد از این مراحل معمولا نیازی به جراحی نیست و به علت عدم وجود جراحی، لوله فالوپ نیز سالم می ماند و شانس داشتن بارداری های سالم را به فرد می دهد هر چند پس از دریافت این دارو به مدت چند ماه فرد قادر به بارداری نیست.

    عمل جراحی

    بسیاری از جراحان ترجیح می دهند که با جراحی لاپاراتومی رویان را از لوله فالوپ خارج کنند و آسیب های وارده به آن را ترمیم کنند. در صورتی که جراحی ناموفق باشد جراح مجبور می شود این عمل را تکرار کند و حتی در صورت آسیب شدید لوله فالوپ، جراح آن را خارج می کند.

    مراقبت های پس از جراحی

    پزشک به فرد دستورالعمل های خاص پس از این جراحی را خواهد داد و البته مهمترین آن خشک و تمیز نگه داشتن محل برش است، زیرا شانس عفونت در این موارد وجود دارد. در صورت مشاهده نشانه هایی چون خونریزی بی‌وقفه، بوی ناخوشایند از محل زخم، داغی و التهاب و قرمزی محل برش مجدد به پزشک مراجعه کنید زیرا خطر عفونت زخم وجود دارد. هرچند خونریزی و خروج لخته های کوچک از رحم تا ۶ هفته طبیعی است. سایر درمان های خودمراقبتی که فرد می تواند در منزل انجام دهد شامل موارد زیر است:

    • اجسام سنگین به هیچ وجه بلند نکنید
    • مایعات فراوان بنوشید تا دچار یبوست نشوید
    • به لگن خود استراحت دهید یعنی از داشتن رابطه جنسی و تامپون دوری کنید
    • در هفته اول پس از جراحی تا جایی که میشود استراحت کنید و از هفته های بعدی کارهای عادی را را از سر بگیرید.

    پیشگیری از بارداری خارج از رحمی

    پیش بینی بارداری خارج رحمی یا جلوگیری از آن در برخی مواقع امکان پذیر نیست ولی می توانید عوامل خطرزا را تا جای ممکن کاهش دهید. به طور منظم به پزشک متخصص زنان خود مراجعه کنید تا هر گونه بیماری یا التهاب لوله فالوپ در مراحل اولیه درمان شود. از طرفی در صورتی که می خواهید اقدام به بارداری کنید از مصرف دخانیات بپرهیزید و ورزش کنید و رژیم غذایی مناسبی را انتخاب کنید. به طور کلی پیش‌آگهی بارداری خارج از رحم در صورتی که لوله‌های فالوپ سالم باشند مثبت است و بسیاری از افراد با وجود تجربه بارداری خارج از رحم مجددا بارداری های سالمی خواهند داشت.

    منابع:

    1. webmd.com/baby/pregnancy-ectopic-pregnancy
    2. healthline.com/health/pregnancy/ectopic-pregnancy
    3. ijogi.mums.ac.ir/article_5656.html

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *